Kleding bij de inca's

Kleding en textiel was zeer belangrijk voor de Inca. Het was volgens sommigen zelfs belangrijker dan goud en zilver. De inca droegen verschillende soorten kledingstukken. We weten vooral veel over de kleding die gedragen werd door de heersers (de Inka). De gewone bevolking (de runa) droeg waarschijnlijk gelijkaardige kledingstukken maar dan in andere kleuren en wat eenvoudiger. Het belangrijkste onderdeel van de kleding was de unku (zie hieronder) en de ceintuur die daarop gedragen werd. Daarnaast droegen de meeste mensen ook een ceintuur om de unku heen, en sommige mensen van hogere rangen mochten sandalen dragen. Deze laatste werden vervaardigd uit leer. Om de schouder droeg vrijwel iedereen een zakje waar coca in hing. Dit zijn de zogenaamde chuspas. Een unku is een rechthoekig kledingstuk dat aan de zijkanten is dichtgenaaid. De tuniek was de traditionele kleding van de Inca. Het is dit hemd zonder mouwen,dat aan de hedendaagse ponchos ten grondslag ligt. Ponchos werden echter in de Inca tijd weinig gebruikt. De kleding van handwerkslieden en boeren had dezelfde vorm, maar de versiering van hun kleding moest eenvoudig zijn. Ambtenaren en hoogwaardigheidsbekleders hadden recht op het gebruik van motieven. Het gebruik van de beroemde zwart en witte dambordtunieken was slechts toegestaan aan militairen. De unkus van de adel en van de familie van de Inca werden gemaakt van vicuña wol, en versierd met de beroemde tocapu symbolen. De kleding van de Inca vorst werd speciaal voor hem geweven door de zogeheten mamacunas, vrouwen die de zon en inca familie dienden en zich bezig hielden met het weven van de kleding van de Inca. Hij droeg zijn kledingstukken slechts één keer en aangezien het voor elk ander verboden was de kledingstukken van de Inca vorst aan te raken, werd zijn kleding na gebruik dagelijks verbrand. De heersers en hoogwaardigheidbekleders droegen ook hoofdtooien en hoeden. Deze werden of uit textiel gemaakt of vervaardigd op een geraamte van gevlochten plantaardige vezels, en bevatten oook vaak veren en pluimen die afkomstig waren uit tropische gebieden. De chuspa tas vormt een belangrijk onderdeel van de Inca klederdracht. Het is een kleine tas voor het bewaren van cocabladeren en amuletten. De tas wordt tot op de dag van vandaag gebruikt in de Andes landen. Vrouwen droegen een omslagdoek en een rok. De omslagdoek werd met een tupu bevestigd. De tupu is een kledingspeld, gebruikt om de omslagdoek (aqsu) die vrouwen droegen, vast te zetten. Ze werden enkel of in een paar gebruikt en waren er in bijna alle maten en metaalsoorten. De tupu werd aan de kust veel minder gebruikt dan in de hooglanden. Dit is verklaarbaar uit het koudere klimaat van de hooglanden, waar een omslagdoek nodig was om warm te blijven. Inheemse vrouwen in de Andes dragen nog steeds tupus, hoewel het gebruik terugloopt. Meestal had een vrouw een paar voor dagelijks gebruik (tegenwoordig vaak vervangen door bijvoorbeeld een veiligheidsspeld) en een paar voor feestelijke gelegenheden. Bij hedendaagse Andesvrouwen zijn dat vaak zilveren, lepelvormige tupus die met een kleine ketting aan elkaar bevestigd zijn. Ze zijn vaak al meerdere generaties in gebruik. De kleding van het volk werd in huiselijke kring geweven. Een gewone burger bezat over het algemeen niet veel meer dan één outfit die voor dagelijks gebruik bedoeld was en één die dienst deed gedurende feestelijke bijeenkomsten. Kleding werd op die manier gebruikt om onderscheid in stand en rang aan te geven. Des te hoger de sociale rang, des te groter de kwaliteit en kwantiteit kledingstukken een individu over beschikte. Elke provincie werd geacht een bepaald aantal kledingstukken als tribuut te betalen. Daartegenover stond dat de staat erop toezag dat de benodigde grondstoffen voor spinnen en weven voorhanden waren zodat elke burger genoeg wol en katoen had voor eigen gebruik